Millî Eğitim Bakanlığının (MEB) yeni Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS), 2026-2027 eğitim öğretim yılının birinci dönem birinci yazılı sınavlarıyla birlikte ilk kez uygulanmaya başlayacak. Peki, yeni sistemde sınav sorularını kim hazırlayacak, öğretmenler soruları kendileri seçebilecek mi ve öğrencilerin sınav sonuçları nasıl değerlendirilecek?
MEB’in 16 Ekim 2026 tarihinde tanıttığı sistem, yazılı sınavların hazırlanmasından sonuçların değerlendirilmesine kadar birçok aşamayı dijital ortamda bir araya getiriyor.
Yeni uygulamanın en dikkat çekici özellikleri arasında sınavdaki iki sorunun zümre öğretmenlerince hazırlanması, diğer soruların MEB soru havuzundan seçilmesi ve öğrencilerin öğrenme eksikliklerinin ayrıntılı olarak belirlenmesi bulunuyor.
Öğretmenler, öğrenciler ve veliler için yeni sistemin nasıl işleyeceğini ve özellikle matematik yazılılarına nasıl hazırlanılması gerektiğini birlikte inceleyelim.
Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) Nedir?
OYSS, öğretmenlerin yazılı sınav hazırlama ve değerlendirme süreçlerini dijital ortamda yürütmelerine yardımcı olan, MEB tarafından geliştirilen yeni bir ölçme ve değerlendirme sistemidir.
Yeni EBA üzerinden öğretmenlerin kullanımına sunulan sistem sayesinde sınav soruları, öğretim programlarındaki öğrenme çıktılarına ve belirlenen konu-soru dağılım senaryolarına uygun biçimde oluşturulabilecek.
Sistemin amacı yalnızca sınav hazırlamayı kolaylaştırmak değil, sınav sonuçlarının öğrencinin öğrenme süreci hakkında daha anlamlı bilgiler vermesini sağlamak.
Burada önemli bir ayrıntı var: Ortak yazılı sınavlar ilk kez yapılmıyor. İlk kez uygulamaya alınan yenilik, bu sınavların hazırlanmasını ve analizini destekleyen OYSS adlı dijital sistemdir.
Yeni Ortak Yazılı Sınav Sistemi Ne Zaman Başlayacak?
MEB’in açıklamasına göre OYSS, 2026-2027 eğitim öğretim yılının birinci dönem birinci yazılı sınavlarından itibaren uygulanmaya başlanacak.
Sistem, ortaokul ve liselerde belirlenen sınıf düzeylerinde toplam 16 branşı kapsayacak.
Öğretmenler açısından bu dönem, sınav sorularının hazırlanmasında Bakanlığın dijital soru havuzundan yararlanılabilecek ilk uygulama dönemi olacak.
OYSS Hangi Sınıflarda Uygulanacak? 8 ve 12. Sınıflar Var mı?
Yeni sistem bütün sınıflarda aynı anda uygulanmayacak. MEB’in açıkladığı ilk uygulama kapsamı şöyle:
| Eğitim kademesi | OYSS kapsamındaki sınıflar |
|---|---|
| Ortaokul | 5, 6 ve 7. sınıflar |
| Lise | 9, 10 ve 11. sınıflar |
Ortaokullarda Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce; liselerde ise matematik, Türk dili ve edebiyatı, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, felsefe, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce dersleri kapsamda bulunuyor.
8 ve 12. sınıflar ilk açıklanan OYSS kapsamına dâhil değil. Ancak bu sınıflarda mevcut esaslara göre yazılı sınavlar yapılmaya devam edecek.
Yeni Sistemde Ortak Yazılı Sınav Sorularını Kim Hazırlayacak?
Öğretmenlerin en çok merak edeceği yeniliklerden biri bu sorunun cevabı.
Yeni uygulamada sınav soruları iki farklı yolla oluşturulacak:
Birinci bölüm: Zümre öğretmenlerinin hazırlayacağı sorular
Sene başında zümre öğretmenlerinin belirlediği konu-soru dağılım senaryosundaki öğrenme çıktılarına yönelik iki sınav sorusu, zümre öğretmenlerinin ortak kararıyla hazırlanacak.
İkinci bölüm: MEB soru havuzundan seçilecek sorular
Sınavdaki diğer sorular, Bakanlığın hazırladığı dijital soru havuzundan öğretmenlerin belirlediği zorluk seviyelerine göre otomatik olarak getirilecek.
Böylece öğretmenler yalnızca hazır soruları kullanan kişiler olmayacak; öğrencilerinin durumunu dikkate alarak sınavın oluşturulmasına katkı sağlamaya devam edecek.
Öğretmenler Soru Sayısını ve Zorluk Düzeyini Belirleyebilecek mi?
MEB’in açıklamasına göre soru havuzundan gelecek soruların kolay, orta ve zor güçlük düzeyleri ile puan değerleri öğretmenlerin mesleki değerlendirmeleri doğrultusunda belirlenecek.
Sınavlar yine zümre tarafından seçilmiş konu-soru dağılım senaryosuna dayanacak.
Bu nedenle yeni sistemi, öğretmenin istediği konudan istediği kadar soru seçebildiği sınırsız bir soru oluşturucu olarak değerlendirmemek gerekir.
Öğretmen, belirlenen sınav kapsamı ve senaryosu içerisinde sınavın güçlük düzeyinin planlanmasında önemli rol üstlenecek.
MEB’in Ortak Yazılı Soru Havuzunda Kaç Soru Olacak?
Yeni sistemde dikkat çeken yeniliklerden biri de geniş kapsamlı dijital soru havuzu.
MEB, 2026-2027 eğitim öğretim yılının ilk ortak yazılı sınavları öncesinde soru havuzuna yaklaşık 8 bin soru aktarılmasını hedefliyor.
Ayrıca her sınav döneminde yaklaşık 8 bin yeni soru geliştirilmesi planlanıyor.
Soruların temel özellikleri şunlar olacak:
- Öğretim programlarındaki öğrenme çıktılarına uygunluk
- Beceri temelli ve açık uçlu soru yapısı
- Farklı bilişsel düzeylerde ölçme
- Kolay, orta ve zor güçlük seviyeleri
Burada özellikle belirtmek gerekir ki 8 bin soru, her öğrencinin karşılaşacağı soru sayısı değil; öğretmenlerin yararlanması için geliştirilen soru havuzunun hedeflenen büyüklüğüdür.
OYSS ile Matematik Yazılı Soruları Değişecek mi?
Matematik dersinde öğrencilerin yalnızca doğru sonucu bulmaları değil, sonuca nasıl ulaştıklarını ortaya koyabilmeleri de önem taşıyor.
Yeni sistemde öğretim programlarındaki öğrenme çıktılarına uygun, farklı bilişsel seviyelerde hazırlanmış açık uçlu sorulardan yararlanılacak.
Örneğin bir matematik sorusunda öğrenciden yalnızca işlem yapması değil; problemde verilen bilgileri yorumlaması, matematiksel ilişkileri kurması veya kullandığı yöntemi gerekçelendirmesi istenebilir.
Ancak bu durum, bütün matematik yazılı sorularının çok uzun veya aşırı zor olacağı anlamına gelmez. MEB’in sisteminde farklı güçlük düzeylerine yer veriliyor.
Önemli olan, soruların öğrencinin sınıf seviyesine, öğrenme çıktılarına ve seçilen sınav senaryosuna uygun olmasıdır.
Öğrenciler Matematik Ortak Yazılılarına Nasıl Hazırlanmalı?
Bir matematik öğretmeni olarak burada özellikle bir noktaya dikkat çekmek istiyorum.
Öğrenci, yazılıya hazırlanırken yalnızca soru çözme sayısına odaklanmamalı. Çözdüğü soruda hangi matematiksel bilgiyi kullandığını, neden o işlemi yaptığını ve cevabını nasıl gerekçelendireceğini de öğrenmeli.
Bu nedenle sınav öncesinde öğretmeninizin açıkladığı konu-soru dağılım senaryosunu incelemeniz, ardından o senaryoya uygun açık uçlu örnek sorular çözmeniz yararlı olacaktır.
2026-2027 Matematik Yazılı Soruları, Senaryoları ve Çözümlerini İnceleyin
Ah Şu Matematik yazılı hazırlık bölümünde 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 ve 12. sınıflar için MEB’in konu-soru dağılım senaryolarına uygun örnek matematik yazılılarını ve çözümlerini bulabilirsiniz. Bu örnekler MEB’in resmî OYSS soru havuzuna ait değildir. Ancak MEB ders kitaplarından yararlanılarak hazırlanan epey örnek yazılı var.
Yeni OYSS’de Sınav Sonuçları Nasıl Değerlendirilecek?
Yeni sistemin öğrenciler açısından en önemli özelliklerinden biri, sınav sonuçlarının yalnızca toplam puan üzerinden değerlendirilmemesi.
Sınav sonrasında öğrencilerin sorulardan aldıkları puanlar e-Okul’a girilecek ve bu sonuçlar soruların ilişkili olduğu öğrenme çıktılarıyla eşleştirilecek.
Böylece öğretmenler hangi öğrenme çıktılarında daha fazla güçlük yaşandığını görebilecek.
Öğrenciler de güçlü oldukları ve desteğe ihtiyaç duydukları alanlar hakkında daha ayrıntılı geri bildirim alabilecek.
Öğrenciler Hangi Konularda Eksik Olduklarını Görebilecek mi?
Evet. Yeni sistemin hedeflerinden biri, öğrencinin öğrenme durumunu daha ayrıntılı ortaya koymak.
Örneğin bir öğrencinin matematik yazılısından 65 puan aldığını düşünelim.
Yalnızca 65 puan bilgisi, öğrencinin hangi matematiksel becerilerde zorlandığını tam olarak açıklamaz.
OYSS ile öğrencinin sorulara verdiği cevaplardan elde edilen puanlar öğrenme çıktılarıyla ilişkilendirilecek. Böylece öğrencinin hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduğu daha açık görülebilecek.
Öğrencilerin sonraki sınavlardaki gelişimlerinin karşılaştırılması da mümkün olacak.
Bu yaklaşımın en önemli yararı, sınav sonuçlarının bir sonraki öğrenme sürecine rehberlik edebilmesidir.
Veliler Yeni Ortak Yazılı Sisteminde Neleri Görebilecek?
Yeni sistemde öğrencilerin gelişimine ilişkin geri bildirimlerden velilerin de yararlanması amaçlanıyor.
Veliler, çocuklarının yalnızca sınav notuna bakmak yerine hangi becerileri kazandığını ve hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduğunu takip edebilecek.
Örneğin bir öğrencinin matematik sınavındaki puanı önceki sınavına göre çok fazla değişmemiş olabilir. Ancak öğrenme çıktıları üzerinden yapılan değerlendirme, öğrencinin bazı konularda ilerlediğini gösterebilir.
Bu nedenle velilerin yeni sistemde yalnızca puan değişimine değil, öğrenme gelişimine de odaklanmaları yararlı olacaktır.
OYSS’de Yapay Zekâ Soruları Hazırlayacak ve Puanlayacak mı?
MEB, Ortak Yazılı Sınav Sistemi kapsamında yapay zekâ destekli soru yazımı ve açık uçlu soruların puanlanmasına yönelik çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı.
Bu çalışmaların ilerleyen süreçte OYSS ile bütünleştirilmesi planlanıyor.
Ancak yapay zekâ ile otomatik soru hazırlama ve puanlama özelliklerinin ilk uygulamada bütün öğretmenlerin kullanımına açıldığı açıklanmış değil.
Dolayısıyla mevcut uygulamaya ilişkin bilgilerle gelecekte sisteme eklenmesi planlanan özellikleri birbirinden ayırmak gerekiyor.
Öğretmenler Yeni OYSS Sistemine Nereden Giriş Yapacak?
MEB’in açıklamasına göre Ortak Yazılı Sınav Sistemi, Yeni EBA üzerinden öğretmenlerin kullanımına sunuldu.
Öğretmenlerin sisteme erişim ve kullanım işlemlerini Bakanlığın resmî yönlendirmeleri doğrultusunda gerçekleştirmeleri gerekiyor.
Sistemin kullanımı sırasında sınavın oluşturulması, soru seçimi ve değerlendirme işlemlerine ilişkin ayrıntılarda MEB tarafından yayımlanan güncel açıklama ve kullanım materyalleri esas alınmalı.
OYSS Hakkında Öğretmen ve Öğrencilerin Merak Ettiği Sorular
Yeni ortak yazılı sınav sisteminde bütün okullara aynı sorular mı gelecek?
OYSS’de sınavlar seçilen konu-soru dağılım senaryosuna göre hazırlanacak. İki soruyu zümre öğretmenleri ortak kararla oluşturacak, diğer sorular Bakanlığın havuzundan getirilecek. Dolayısıyla bütün okullarda soruların mutlaka aynı olacağı sonucuna varılamaz.
OYSS’deki sorular çoktan seçmeli mi, açık uçlu mu olacak?
Yeni dijital sistemin soru havuzu, öğrenme çıktılarına uygun beceri temelli açık uçlu sorular üzerine kuruluyor.
Matematik yazılılarında iki soruyu öğretmenler mi hazırlayacak?
Evet. Yeni sistemde seçilen senaryodaki öğrenme çıktılarına yönelik iki soru zümre öğretmenlerinin ortak kararıyla hazırlanacak.
8 ve 12. sınıflar OYSS’ye girecek mi?
MEB’in ilk uygulama kapsamına ilişkin açıklamasında 8 ve 12. sınıflar bulunmuyor. Bu sınıflarda mevcut yazılı sınav uygulamaları devam edecek.
Öğrenciler sınav sonucunda yalnızca notlarını mı görecek?
Hayır. Yeni sistemde sınav sonuçlarının öğrenme çıktılarıyla ilişkilendirilmesi ve öğrencilere güçlü oldukları, gelişime ihtiyaç duydukları alanlara ilişkin geri bildirim sunulması hedefleniyor.
OYSS’de öğretmenlerin hazırladığı soruları yapay zekâ mı puanlayacak?
Yapay zekâ destekli puanlama, Bakanlığın sisteme entegre etmeyi planladığı çalışmalar arasında. İlk uygulamada bütün soruların yapay zekâ tarafından puanlanacağına ilişkin bir açıklama bulunmuyor.
Yeni Yazılı Sınav Sistemine Hazırlıkta En Önemli Nokta
OYSS ile sınav hazırlama ve değerlendirme süreci daha sistemli hâle getirilirken öğretmenlerin öğrencilerini tanımalarından kaynaklanan mesleki değerlendirmeleri de sınavların oluşturulmasında yerini koruyor.
Öğrenciler açısından ise sınav notunun yanında hangi bilgi ve becerileri kazandıklarını görebilmek önemli bir gelişme.
Matematik yazılılarına hazırlanan öğrencilere önerim, öğretmenlerinin belirlediği senaryoya uygun sorular çözmeleri, işlemlerini düzenli göstermeleri ve yanlış yaptıkları soruların nedenlerini mutlaka incelemeleridir.
Sınıfınıza ve sınav senaryonuza uygun örnek sorulara ulaşmak için:
Matematik Yazılı Soruları ve Cevapları
Ali Sancı – Matematik Öğretmeni
Ah Şu Matematik | Bilgi Paylaşıldıkça Çoğalır!
Resmî kaynaklar
MEB – Ortak Yazılı Sınav Sistemi Tanıtım Açıklaması (16 Ekim 2026)
